Cách tuyển dụng ở châu Âu có những quy ước riêng, và chúng khác nhau giữa các nước. Biết chúng giúp hồ sơ không bị loại vì lý do hình thức.
Và phần lớn những quy ước ấy học được nhanh nếu biết là chúng tồn tại.
Hồ sơ xin việc có quy ước theo nước
Độ dài, cách trình bày, và cả việc có kèm ảnh hay không đều khác nhau giữa các nước.
Ở một số nơi, việc để thông tin cá nhân như tuổi hay tình trạng gia đình là bình thường; ở nơi khác thì không nên.
Và ở nhiều nước, thư xin việc riêng cho từng vị trí là phần được coi trọng, không phải thủ tục hình thức.
Nghĩa là một hồ sơ dùng chung cho mọi nước thường không phù hợp với nơi nào cả.
Điều thị trường tìm ở người từ nước khác
Khó khăn thật không phải bằng cấp mà là việc nhà tuyển dụng không quen với hệ thống mà mình đến từ đó.
Họ không biết trường ấy ở mức nào, công ty cũ ấy lớn tới đâu, vai trò ấy nghĩa là gì.
Nghĩa là phần quan trọng nhất của hồ sơ là mô tả cụ thể những gì mình đã làm và kết quả, thay vì chỉ nêu tên tổ chức và chức danh.
Đây là điều chỉnh có hiệu quả cao nhất mà người mới sang làm được với hồ sơ của mình.
Vai trò của mạng lưới
Như ở nhiều nơi khác, một phần đáng kể vị trí được lấp qua giới thiệu.
Với người mới đến, mạng lưới ban đầu thường là cộng đồng — và nó mở cửa vào một số ngành nhất định.
Việc mở thêm mạng lưới trong ngành của mình là đầu tư có hiệu quả cao, qua các hội nghề nghiệp và các sự kiện.
Ở nhiều nước còn có các chương trình kết nối người mới đến với người trong ngành, do tổ chức phi lợi nhuận hoặc cơ quan lao động tổ chức.
Hai tầng va nhau ở đâu
Ở chỗ quyền làm việc thuộc tầng quốc gia và gắn với loại giấy phép của mình.
Nghĩa là trước khi ứng tuyển, cần biết chính xác phạm vi quyền làm việc mà tư cách mình cho phép.
Và với một số loại giấy phép, việc đổi việc có thể cần thủ tục hoặc cần thông báo.
Đây là thứ nên kiểm trước khi nhận một lời mời làm việc, chứ không sau khi đã nhận.
Vòng đầu tiên luôn khó nhất
Một điều nên biết trước để không nản: công việc đầu tiên ở một nước mới thường khó hơn nhiều so với những công việc sau.
Vì khi chưa có kinh nghiệm làm việc tại chỗ, nhà tuyển dụng thiếu thứ họ quen dùng để đánh giá.
Và vì chưa có ai ở nước ấy có thể nói về mình.
Sau công việc đầu tiên, cả hai thứ ấy đều có, và mọi thứ dễ hơn hẳn.
Nghĩa là với nhiều người, chấp nhận một vị trí khởi đầu thấp hơn năng lực trong một thời gian là cách thực tế để qua vòng đầu — và ở một thị trường mà việc chuyển chỗ làm là bình thường, cái giá của lựa chọn ấy thấp hơn nhiều so với hình dung.
Cơ quan lao động của nước sở tại
Ở phần lớn nước có cơ quan công phụ trách việc hỗ trợ tìm việc, và dịch vụ của họ thường miễn phí.
Ngoài việc giới thiệu vị trí, họ thường có tư vấn về hồ sơ, về đào tạo lại, và về các chương trình hỗ trợ.
Với người mới đến, đây là nguồn ít được dùng nhất so với giá trị của nó.
Và ở nhiều nơi, việc đăng ký với cơ quan này còn là điều kiện cho một số chế độ khác.
Điều thực tế nên làm
Tìm mẫu hồ sơ theo quy ước của chính nước mình sống thay vì dùng mẫu chung.
Viết lại phần kinh nghiệm theo hướng mô tả việc đã làm và kết quả, thay vì chỉ nêu chức danh.
Đăng ký với cơ quan lao động và hỏi về các chương trình dành cho người mới đến.
Thông tin về quy ước tuyển dụng, về quyền lao động và về các chương trình hỗ trợ đều do cơ quan lao động của chính nước ấy công bố — và đó là nơi nên bắt đầu.
Câu hỏi thường gặp
Hồ sơ xin việc có quy ước chung cho châu Âu không?
Không. Độ dài hồ sơ, cách trình bày, việc có kèm ảnh, ngày sinh hay tình trạng hôn nhân đều khác nhau giữa các nước, nên cần theo đúng thói quen của nước mình nộp.
Khó khăn thật với người từ nước khác là gì?
Nhà tuyển dụng không quen với hệ thống mình đến từ đó — nên cần mô tả cụ thể việc đã làm và kết quả thay vì chỉ nêu tên tổ chức và chức danh.
Có cần kiểm gì trước khi nhận lời mời làm việc?
Có. Cần biết phạm vi quyền làm việc mà tư cách mình cho phép, và với một số giấy phép thì việc đổi việc cần thủ tục hoặc thông báo.
Cơ quan lao động giúp được gì?
Giới thiệu vị trí, tư vấn hồ sơ, đào tạo lại và các chương trình hỗ trợ — thường miễn phí và là nguồn ít được dùng nhất so với giá trị của nó.
Người Việt viết hồ sơ xin việc ở châu Âu nên lưu ý gì?
Mô tả rõ công việc đã làm và kết quả cụ thể thay vì chỉ ghi chức danh, giải thích tên trường, công ty Việt Nam để nhà tuyển dụng hiểu. Nêu rõ tư cách cư trú và quyền làm việc, và điều chỉnh hồ sơ theo mẫu phổ biến ở nước đó.
